|
DİŞ
HEKİMLİĞİNDE ACİL YAKLAŞIM

Kişiler genellikle, beklenmedik zamanlarda ortaya çıkan, dişlerindeki acil
sorunlara yönelik ilk yardımın nasıl yapılacağı konusunda yeterli bilgiye
sahip değildirler. Oysa yapılacak çok basit uygulamalarla daha sonradan
çözümlenmesi çok zor olan tabloların ortaya çıkması önlenebilmektedir.
Acil yaklaşım gerektiren diş sorunları nelerdir?
Diş
ağrısı
|

|
Ağrıyan diş üzerinde ve dişlerin arasında bulunan gıda birikintileri,
diş fırçası ve diş ipi kullanılarak temizlenmeli ve yarım su bardağına
yarım çay kaşığı tuz ilave edilerek elde edilen tuzlu su ile ağız
iyice çalkalanmalıdır. |
|

|
Kesinlikle ağrıyan diş üzerine ASPİRİN ya da herhangi bir ağrı kesici
ilaç uygulanmamalıdır. Kimyasal yapıları nedeni ile bu gibi ilaçlar
diş etinde ve çevre yumuşak dokularda tahrişlere neden olabilmektedir.
Bu da diş ağrısının yanında ikinci bir ağrının oluşmasına neden
olacaktır. |
|

|
Eğer iltihap nedeni ile yüzde şişlik oluşmuşsa o bölgeye soğuk kompres
yapılmalıdır. |
|

|
Dişhekimine gitmeden önce bir ağrı kesici ilaç alınabilir. |
|

|
Diş üzerinde çürük nedeni ile oyuk oluşmuşsa buraya çok az karanfil
yağı (eugenol) emdirilmiş pamuk koyulabilir. Eugenol ağrının
azalmasını sağlayacaktır. Ancak, bu işlemi yaparken eugenol fazla
kullanılarak diş etine sızmasına neden olunmamalıdır. Çünkü karanfil
yağı da yumuşak dokuları tahrip edici özelliğe sahiptir. |
|

|
Bir an önce dişhekimine başvurulmalıdır. |
yukarı
Diş
kırılması
|

|
Tedaviye yardımcı olabilir düşüncesi ile -mümkünse- kırılan diş
parçası bulunarak koruma altına alınmalıdır. |
|

|
30 dakika içerisinde dişhekimine gidilmelidir. |
|

|
Bu arada bölgede kanama meydana gelmişse temiz bir gazlı bez ile
basınç uygulanmalıdır. Basınç uygulamasına rağmen kanama 15 dakika
içerisinde durmazsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. |
|

|
Diş kırılmaları, dişlerin yerlerinde oynaması ya da çıkması, ağız
dokularında yaralanmalar ve beyin sarsıntısı sıklıkla da basketbol,
futbol vs. gibi kontak sporları yaparken oluşan çarpma ve düşmeler ile
trafik kazaları sonucunda oluşmaktadır. Özellikle kontakt spor yapan
çocuklarda oluşabilecek ağız yaralanmalarını ve diş kırıklarını
önlemek için uygulanacak en uygun yöntem
ağız koruyucusu (mounth guard)
kullanmalarını sağlamaktır. |
|

|
Diş darbe nedeni ile kendi yuvasında yer değiştirir ise hafif bir
parmak basıncı ile diş eski pozisyonuna getirilmeye çalışılmalıdır. |
|

|
Dişi yuvasına yerleştirirken kesinlikle zorlanmamalıdır. |
|

|
En geç 30 dakika içerisinde dişhekimine başvurulmalıdır. |
yukarı
Daimi dişin yerinden çıkması
|

|
Yerinden çıkan diş bulunmalıdır. |
|

|
Bulunan diş taç (kuron) kısmından tutulmalıdır. Dişi kök kısmından
tutarak buradaki dokuların daha fazla hasar görmesine neden
olunmamalıdır. Eğer dişin kök kısmındaki dokular fazla hasar görürse
dişin yuvasına tutunması mümkün olmaz. Kuron kısmından tutulan dişin
üzerinde bulunan yabancı maddeler akan su altında yıkanmalıdır. |
|

|
Diş yüzeyinin temizlenmesi sırasında ovalama işlemi yapılmamalı ve
kesinlikle fırça kullanılmamalıdır |
|

|
Öncelikle dişi yuvasına yerleştirmeye çalışılmalıdır. |
|

|
Dişi yerine yerleştirirken aşırı kuvvet uygulanmamalıdır. Aksi
taktirde diş ve diş yuvasında ciddi hasarlara neden olunabilir. |
|

|
Diş yuvasına yerleştirilebilmişse yerinde sabit kalabilmesi için
üzerine temiz bir gazlı bez koyularak ısırtılmalıdır. |
|

|
Bu şekilde en kısa zamanda dişhekimine başvurulmalıdır. |
|

|
Eğer diş yuvasına yerleştirilememişse diş hekimine gidinceye kadar süt
ya da su içerisinde korunmalıdır. |
|

|
Yerinden çıkmış dişi tekrar kazanılması için diş dokularının fazla
zedelenmemesi ve mümkün olduğunca çabuk diş hekimine baş vurulması
gereklidir.. |
|

|
Uygun şartlarda korunmuşsa ve en geç yarım saat içerisinde diş
hekimine ulaştırılmışsa dişin tekrar kendi yuvasına yerleştirilerek (reimplantasyon)
ile kurtulma şansı %90 dır. |
yukarı
Dudak ve yanak yaralanmaları
|

|
Yaralı bölge ılık su ile temizlenmelidir. |
|

|
Yara bölgesinde kanama varsa kanamanın durması için gazlı bezle basınç
uygulanmalıdır. |
|

|
Yanak ya da dudak dışından soğuk kompres uygulanmalıdır. |
|

|
Eğer yara fazla büyükse ve kanama devam ediyorsa, dişhekimine ya da en
yakın acil polikliniğine başvurulmalıdır. |
Diş
çekimi sonrasında oluşan kanamalar
|

|
Diş çekiminden sonra oluşan hafif kanamalar normaldir. |
|

|
Şiddetli kanama varsa hemen diş hekiminize ya da en yakın sağlık
kuruluşuna başvurmalısınız. |
|

|
Sızıntı şeklinde kanama varsa çekim yeri üzerine konulan gazlı bez
basınç uygulayarak yarım saat tutulursa kanama duracaktır. |
|

|
Eğer kanama hala devam ederse en uygun olanı dişhekiminize
başvurmanızdır. Bu mümkün değil ise bir çay poşetini suda ıslattıktan
sonra gazlı beze sarınız ve çekim yerine basınçla uygulayınız . Çay
yaprağı içerisinde bulunan kanın pıhtılaşmasına yardımcı mineraller
sayesinde yarım saat içerisinde kanama duracaktır. |
|

|
Eğer sonuç alınmaz ise diş hekiminiz ya da en yakın sağlık merkezine
başvurunuz. |
yukarı
Diş
çekimini takiben öneriler
|

|
Hekiminizin yanından ayrıldıktan sonra, gaz tamponu ısırarak yerinde
tutunuz. Kanama var ise ikinci tamponu da çekim yerine
uygulayabilirsiniz. |
|

|
Çekimi takiben 4-6 saat kadar sızıntı halinde kanama meydana
gelebilir. |
|

|
Çekimden sonra mümkünse başınız yüksekte olmak kaydıyla yatınız. |
|

|
Çekimi takiben yaklaşık 2 saat kadar herhangi bir şey yemeyiniz. Sıcak
yiyeceklerden kaçınınız. |
|

|
Alkol ve kanamayı arttırabilecek olan ilaçları kullanmayınız. |
|

|
Eğer herhangi bir sorun olur ise (ağrı, fazla ve uzun süre kanama)
dişhekiminize başvurunuz. |
|